चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज एउटा बलियो लगानी गर्ने आधार हो। यो आधार तथ्याङ्कले देखाएको छ l यहाँ संचालन हुने व्यवसायको सफलता नेपाली, विदेशी र सार्क पर्यटकहरुलाई दिने सेवामा निर्भर हुन्छ l किनभने, नेपाली पर्यटकहरूको विशाल संख्या वर्षभरि यहाँ आउनेजाने गर्छन l यहाँहरुलाई स्थिर व्यापार गर्ने अवसर दिएका छन् l धेरै खर्च गर्ने विदेशी पर्यटकहरूको लहर पनि छ । यिनीहरूले यहाँलाई प्रिमियम नाफा लिन सक्ने बाटो दिएका छन् l सार्क देशहरूबाट आउने पर्यटकहरुको भरपर्दो प्रवाह पनि छ । यिनीहरु पनि आर्थिकोपार्जनको एक माध्यम बनेका छन् l 

तीनै समूहलाई कसरी सेवा दिने भन्ने कुरो जानेर यहाँहरुले व्यापार गर्नुपर्छ l यसो गर्दा सफल हुनसक्ने सम्भावना बढी छ l

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा हरेक खाले पर्यटकको उल्लेख्य वृद्धि भइरहेको छ। पर्यटकको संख्या दुई वर्षमा दुई गुणाभन्दा बढीले बढेको छ l यहाँ सन् २०२१ मा १४८,८८९ पर्यटक आए l यो संख्या २०२३ मा ३१५,६९५ पुगेको छ। यो वृद्धिले चितवन राष्ट्रिय निकुन्जमा पर्यटकको बलियो र दिगो माग छ भन्ने जानकारी दिएको छ l यसले यो क्षेत्र पछिको दिनमा उच्च वृद्धि कायम गर्न सक्ने क्षेत्रको रुपमा जान सक्छ भन्ने संदेश दिएको छ l यसले नयाँ व्यवसाय र लगानीको लागि पनि बाटो खोल्दछ l

स्रोत:  राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग (२०७७/७८-२०८०/८१); * छ महिनाको मात्र उपलब्ध भएको l 

नेपाली पर्यटकहरू यहाँको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ग्राहकहरु हुन्। अरु पर्यटक नआउदा पनि नेपाली पर्यटकहरु चितवन घुम्न आउने गर्छन l यसर्थ, यो समूह स्थिर छ । यिनीहरुले गर्दा नै हरेक महिना होटेलका कोठाहरु भरिएका हुन् l यिनीहरूको संख्या सन् २०२१ मा १४०,००१ थियो l यो बढेर २०२३ मा २०२,९७२ पुगेको छ । यो बलियो, स्थिर पर्यटकले तपाईंको व्यवसायको लागि जोखिम कम गरेको छ । यसर्थ, नेपाली पर्यटक यहाँको सफलताको आधार हो।

स्रोत: राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग (२०७७/७८-२०८०/८१)

• नेपाली पर्यटक बढी आउने महिना (फाल्गुण-बैशाख र कार्तिक-पौष):  यो समयमा नेपालीहरु त्यहाँ धेरै जाने गर्छन l यसर्थ, सक्ने पर्यटकका लागि प्रिमियम सफारी प्याकेज र बिशेष चाडपर्व कार्यक्रम ल्याउनुहोस् l सेवामार्फत यिनीहरुबाट आर्थिक लाभ लिनुहोस्  l   

• नेपाली पर्यटक कमआउने महिना (श्रावण-भाद्र): पर्यटक कुरेर नबस्नुस l स्मार्ट बन्नुस l बिशेष छुटको कार्यक्रम ल्याउनुस l व्यवसायी, संस्कृतिक भ्रमण, र अन्य कार्यक्रम मार्फत पर्यटक ल्याउने उपाय खोज्नुहोस्  l सुन्य समयलाई व्यवसायमा परिणत गर्नुहोस्  l   

• अरु महिना (असार): अरु महिनामा पनि नेपालीहरु चितवन आउने गर्छन l यसर्थ, "सबै-महिना" जस्तो कार्यक्रममार्फत साहसिक प्याकेजहरु ल्याउनुहोस् l शैक्षिक टुरको कार्यक्रम ल्याउने बाटो खोल्नुहोस् l यहाँको व्यवसायको लागि मौषमलाई बाधक नबनाउनुहोस् l 

सन् २०२१ मा यहाँ ८,८८८ विदेशी पर्यटकहरु थिए, भने २०२३ मा यो संख्या ११२,७२३ पुगेको छ l यो संख्या नेपाली पर्यटक भन्दा कम भएपनि, यिनले नेपालीले भन्दा बढी खर्च गर्ने सम्भावना छ l यसर्थ, यहाँको प्रिमियम सेवाका लागि यी पर्यटकहरु मुल्यवान हुन् l 

यिनीहरु आउने समय पनि चैत-जेठ हो र दशैँ-तिहार र मंगसिर महिनामा पनि आउने गर्दछन् l यी महिना प्रायः राम्रो मौषम हुने र अन्तरास्ट्रिय रुपमा नै हिड्डुल गर्ने समय भएको हुँदा, यिनलाई लक्षित गरेर प्रिमियम सेवाहरु दिन थाल्नुहोस् l 

स्रोत: राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग (२०७७/७८-२०८०/८१)

सार्क देशका पर्यटकहरु पनि बढ्न थालेका छन् l यिनको संख्या सन् २०२१ मा ४,५९३ थियो भने २०२३ मा यो संख्या बढेर ३५,८४७ पुगेको छ l 

चितवन आउने पर्यटकहरु कुन महिनामा बढी आउने गर्दछन्, प्रस्ट छ l यसर्थ, यो डेटालाई हेरर योजना बनाउनुहोस् l  

• बैशाख-असार: कुल पर्यटकको २१ प्रतिशत l 

• असोज-पौष: थप ४५ प्रतिशत l 

स्रोत: राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग (२०७७/७८-२०८०/८१)

पर्यटकको संख्या हेरेर के गर्ने निर्णय लिनुहोस् l विगतमा आएका पर्यटक संख्या, वृद्धि दर लगायत अन्य विवरणलाई आधार मानेर केहि सुझावहरु राखिएका छन् l 

विगत चार वर्षको अंकले चितवन आउने पर्यटकको संख्यामा वृद्धि भएको देखाऊदछ l सफल व्यवसायले सम्भावना र जोखिम दुवै हेरेर योजना बनाउनुपर्छ l चार वर्षको अंक अनुसार २०२६ मा यति जति पर्यटक त्यहाँ आउन सक्दछन् भनेर हामीले अनुमान गरेका छौ l 

नोट:  ८०% को बिश्वास अन्तराल

• यहाँको विशेषता के हो प्रस्ट पार्नुस:  के यहाँको होटेल सौराहाको मध्यम तर एकदम राम्रो होटेल हो ? कि पार्क भित्रको प्रिमियम होटेल हो ? कि पुल भएको होटेल हो ? कि यहाँले पंक्षी अवलोकन गर्न राम्रो गाइड सेवा दिन सक्नुहुन्छ ? यहाँले सबैलाई दक्ष सेवा दिनसक्नुहुन्न l यसर्थ, मेरो दक्षता यो हो भनेर सोहि अनुसार आफ्नो पहिचान बनाउनुहोस् l

• नेपाली पर्यटकलाई आधार मानेर व्यवसायलाई अघि सार्नुहोस्: यहाँको सबै भन्दा महत्वपूर्ण ग्राहक भनेको नेपाली पर्यटक हुन् l यी पर्यटकहरु हरेक महिना त्यहाँ आउने गर्दछन् l यसर्थ, यिनलाई लक्षित गरेर विशेष प्याकेज ल्याउनुहोस् l बिद्यालयबाट यहाँ अवलोकन गर्न आउने वातावरण सिर्जना गर्नुहोस् l 

• ठाउँ महत्वपूर्ण हुन्छ: ठाउँले धेरै असर गर्छ l पार्कको बीचमा रहेको लक्जरी होटेलले प्रकृतिको सहि अनुभव दिन्छ l मध्यम खाले होटेल हो भने ग्राहकले सजिलै थाहा पाउने ठाउँमा हुनुपर्छ l यसर्थ, व्यवसाय गर्दा सहि ठाउँ रोज्नुहोस् l 

• अनलाइनमा रहनुहोस्:  यो मोबाइलको जमाना हो l ग्राहकले यहाँको होटेलको बारेमा फोन गरेर होइन, आफ्नो मोबाइलमा पहिले खोज्छ l यसर्थ, गुगल म्यापमा प्रस्ट फोटो र राम्रो review सहित आफ्नो व्यवसायकको जानकारी दिनुहोस् l हरेक दिन फेसबुक वा अन्य सामाजिक संजालमा आफ्नो व्यवसायको सफा कोठा, खुसी देखिएका पर्यटकको फोटोहरु राख्नुहोस् l 

• यहाँका सेवाग्राहीसंग कुरो गर्नुहोस्: उनलाई के राम्रो लाग्यो, के थप गर्दा हुन्छ, यस्ता सम्बादले यहाँलाई कहाँ सुधार गर्नुपर्ने हो भन्ने जानकारी दिन्छ l 

• सार्कलाई अवसरको रुपमा लानुहोस्: भारत र बंगलादेशबाट चितवन आउने पर्यटक बढ्दै छन् l यसर्थ, साकाहारी खानेकुरा, समूहमा आउनेलाई बिशेष छुट, छुट्टिमा आउनेलाई बिशेष प्याकेज ल्याउनुहोस् l उनीहरुको भाषामा आउनुहोस् भनेर भन्नु भयो भने पनि धेरै फरक पर्छ l