रारा राष्ट्रिय निकुञ्जमा एउटा दृश्य बारम्बार दोहोरिन्छ जसले नेपालको सबैभन्दा सुन्दर गन्तव्यको वास्तविकता देखाऊदछ।

एउटा परिवार कठिन यात्रा पार गरेर रारा आइपुग्छ—पहिले काठमाडौंबाट नेपालगन्ज, त्यहाँबाट ताल्चा विमानस्थलसम्मको उडान, जुन पहाडको काखमा बनाइएको छ। त्यसपछि दुई घण्टाको पदयात्रा, सालका रुख र गुराँसका जङ्गलहरू पार गर्दै। अन्तिम मोड घुम्छन्, र त्यहाँ छ—नेपालकै सबैभन्दा ठुलो ताल, १६७ मिटर गहिरो, ५.१ किलोमिटर लामो, निलो आकाशमुनि फैलिएको यो ताल हेर्दा अविश्वनीय लाग्छ। श्रीमतीले त्यो क्षण कैद गर्न फोन झिक्छिन्। नेटवर्क छैन। बच्चाहरू सोध्छन्, आज राती कहाँ बस्ने? तालछेउका दुई होटलका सबै कोठा हप्तौंअघि नै बुक भइसकेका छन्।

रात पर्दासम्म, उनीहरू पाल टाँगेर बसिरहेका हुन्छन्, चिसो खाना खाइरहेका हुन्छन्, र सोचिरहेका हुन्छन्—यति कठिन यात्रा साँच्चै सार्थक थियो?

सन् २०२४-२०२५ मा यहाँ आउने पर्यटक सङ्ख्या १६,५८९ पुग्यो l अघिल्लो वर्ष त्यो सङ्ख्या १०,५५० थियो l त्यो भन्दा अघि १४,६०० थियो l सन् २०२५ मा भएको वृद्धि ३०% ले बढी हो l बिना कुनै ठोस मार्केटिङ, बिना पूर्वाधार, बिना होटल l

र यहाँनिर मुख्य कुरा के हो भने: तालछेउ मात्र दुईवटा होटल सञ्चालनमा छन्।

स्रोत:  The Rising Nepal 16/11/2024; The Rising Nepal 01/07/2025; The Kathmandu Post 03/08/2025;  My Republica 01/04/2019; Nepalgram Adventures 03/07/2025

दुई होटल। करिब २०,००० वार्षिक पर्यटक। यी होटल १००% क्षमतामा सञ्चालित भए पनि, उनीहरूले यी पर्यटकको एक अंश मात्रै समेट्न सक्छन्। बाँकी? उनीहरू क्याम्पिङ गरिरहेका छन्, यात्रा छोट्याइरहेका छन्, भोकै बसिरहेका छन्।

​

तर ... बस्ने र खाने सुविधा राम्रो नहुँदा, फेरी यहाँ आउन चाही मन लागेको छैन l

रारा राष्ट्रिय निकुञ्जमा २०२६ मा आउन सक्ने पर्यटकहरुको सङ्ख्यालाई महिनागत रुपमा हेरौ l

तिनै परिदृश्यहरुको बारेमा थप जानकारी लिन, यो लिंकमा क्लिक गर्नुहोस् lRara National Park

रारा राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्यटक संख्या आगामी वर्षहरूमा बढ्ने प्रक्षेपण देखिन्छ। सन् २०२६ मा अनुमान अनुसार २२,८०० देखि २६,३०० पर्यटक रारा पुग्न सक्छन्। तर स्थानीय अनुभवले एउटा महत्वपूर्ण संरचनात्मक समस्या देखाउँछ—होटलहरू भए पनि पर्यटक चाहेको ठाउँमा छैनन्। केही रिपोर्ट अनुसार “पर्यटक बढेसँगै राम्रा होटल खुलिरहेका छन्,” तर स्थानीयका अनुसार धेरै पर्यटक तालछेउ बस्न चाहन्छन्। त्यसैले दर्जनौँ होटल भए पनि ती सबै प्रयोगमा आउँदैनन्, किनकि धेरै होटल तालबाट टाढा छन्। यसले पर्यटन माग र होटल आपूर्तिबीच स्थानगत असन्तुलन (spatial mismatch) देखाउँछ।

यदि ताल वरिपरि होटल खोल्ने प्रतिबन्ध यथावत् रह्यो भने, विशेष गरी पिक सिजनमा आवासको दबाब बढ्न सक्छ। तर पर्यावरणीय मापदण्डसहित होटल खोल्ने प्रतिबन्ध आंशिक रूपमा हटाइएमा, ताल वरिपरि नयाँ पर्यावरणमैत्री होटल र रिसोर्टमा लगानीका अवसरहरू सिर्जना हुन सक्छन्।

​चाहिने होटेल सङ्ख्या निकालेको तरिका

• एक पर्यटकको औसत बसाइ: २ रात; होटलको औसत उपयोग दर (Occupancy): ६०%

• एक होटलमा औसत कोठा संख्या: २०; एक कोठामा औसत २ जना बस्ने

यस अनुसार:

• २० कोठा × २ जना = ४० जना प्रति रात क्षमता; वार्षिक कुल क्षमता = ४० × ३६५ = १४,६०० guest-nights; ६०% उपयोग दरमा = ८,७६० guest-nights प्रयोगयोग्य क्षमता

उदाहरण:  कम पर्यटक आएको अवस्थामा

• वार्षिक पर्यटक संख्या:  २२,८००; Guest-nights: २२,८०० × २ = ४५,६००

• आवश्यक होटल:  ४५,६०० ÷ ८,७६० ≈ ५–६ होटल

राराको होटल अभाव समाधान गर्नु पहिलो चरण हो। दोस्रो चरण हो– यस्तो अनुभव सिर्जना गर्नु जसले पाहुनालाई यहाँको ब्रान्डको राजदूत बनाओस्। यहाँ नयाँ लज बनाउँदै हुनुहुन्छ वा पुरानो विस्तार गर्दै, यी तीन स्थानीय उत्पादन तपाईंको प्रतिस्पर्धात्मक अभियान हुन्।