गौरीशंकर संरक्षण क्षेत्र नेपालको मध्य-उत्तर भागमा अवस्थित छ । यो संरक्षण क्षेत्रले दोलखा र रामेछाप जिल्लाको भू-भाग समेटेको छ भने यसको उत्तरी सीमाना तिब्बतसँग जोडिएको छ । काठमाडौँबाट यसको दूरी लगभग १३० किलोमिटर उत्तर-पूर्वमा रहेको छ ।​

गौरीशंकर संरक्षण क्षेत्रमा पर्यटकहरु नियमति रुपमा बढ्दै छन् । सन् २०२३ मा कुल ३,६२९ पर्यटकहरु यहाँ आएका थिए, जुन महामारीकालको तुलनामा उल्लेख्य वृद्धि हो। सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरो त यहाँ आउने नेपाली पर्यटकहरुको संख्या बढ्दै जानु हो । सन् २०२३ मा यहाँ आउने नेपाली पर्यटकहरूको संख्या २,०६२ थियो l सन् २०२४ को ६ महिनामा यो संख्या १,०७० पुगीसकेको छ l विदेशी पर्यटकहरुको संख्यामा निरन्तर वृद्धि हुँदै गएको हालको अवस्थामा, नेपाली पर्यटकहरुको वृद्धिले यो क्षेत्रको पर्यटनको सम्भावनालाई नया आयाम दिएको छ ।

स्रोत: राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग (२०७७/७८-२०८०/८१); * छ महिनाको मात्र उपलब्ध भएको l

दुई वर्षसम्म नेपाली पर्यटकहरु नभएको अवस्थामा, सन् २०२३ देखि नेपालीहरु यहाँ आउन थालेका छन् । यस्तै अवस्था २०२४ मा पनि छ, तर निश्चित महिनामा मात्र । अझ भन्नु पर्दा, धेरैजसो भ्रमणहरू असोज-कार्तिकमा हुन्छन, त्यसपछि मंगसिर र जेठ । यी महिनाहरू ८०% नेपाली पर्यटकहरु यहाँ आउने गर्छन । अंक सहित भन्दा, सबै भन्दा धेरै ५८५ नेपाली पर्यटकहरु कार्तिक २०२३ मा त्यहाँ पुगेका थिए, त्यसपछि असोज (५०८) र मंगसिर (२७६) रहेको छ । पौष-माघ, फल्गुन र चैत्रमा खासै नेपालीहरु त्यहाँ जादैनन् ।

स्रोत: राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग (२०७७/७८-२०८०/८१)

विदेशी पर्यटकहरु यहाँ दुइ सिजनमा प्रायः आउने गर्छन l पहिलो, फाल्गुण-बैशाख र अर्को असोज-मंगसिर l सन् २०२३ मा यी ५ महिनामा ८७% भन्दा बढी पर्यटकहरु यो संरक्षण क्षेत्र घुम्न आएका थिए l महिना अनुसार हेर्ने हो भने, सबै भन्दा बढी कार्तिकमा ३३२ जना पर्यटकहरु यहाँ आएका थिए l असार-श्रावणमा भने यहाँ आउने विदेशी पर्यटकहरुको संख्या घट्छ l यस्ता अवस्था सार्क पर्यटकहरुको पनि छ l यी देशका पर्यटकहरुको संख्या एकदमै न्युन छ l अहिलेसम्म कुनै पनि महिना १० जना भन्दा बढी सार्क देशका पर्यटकहरु यहाँ आएका छैनन् l 

स्रोत: राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग (२०७७/७८-२०८०/८१)

सन् २०२१ मा जम्मा २६ जना पर्यटकहरुले यो ठाउँ भ्रमण गरेकोमा, सन् २०२३ मा यो सङ्ख्या बढेर ३,६२९ पुगेको छ l यसले कोभिड महामारीपश्चातको अवस्थामा सुधार आएको पनि जानकारी दिएको छ l तर, यति हुदा हुदै पनि पर्यटकहरु आउने निश्चित महिना छ l करिब ९०% पर्यटकहरु सन् २०२३ मा चैत्र-जेठ र असोज-मंगसिरमा यहाँ आएका थिए l त्यस मद्धे कार्तिक र असोज महिनामा आउने पर्यटक संख्या १,०२३ र ८११ थियो l यी २ सङ्ख्या भनेको वर्षभरिको ५०% हो l यस अलावा, जाडो महिनामा केहि पर्यटक देखिए पनि सङ्ख्या नगण्य रहेको छ l 

स्रोत: राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग (२०७७/७८-२०८०/८१)

गौरीशंकर संरक्षण क्षेत्रको पर्यटक आगमन तथ्याङ्कको आधारमा, क्षेत्रको वृद्धि र दिगो विकासका लागि केहि रणनीतिक विकल्पहरू यस प्रकार छन्।

गौरीशंकर क्षेत्रमा आएका पर्यटकहरुको संख्याले नेपालीहरुको सङ्ख्या अझै बढ्दै जाने अवस्था देखाएको छ । यसर्थ, प्रभावकारी योजना बनाउन व्यवसायीहरुले यी र यस्ता खाले अनेक सङ्ख्याहरुको जानकारी राख्नुपर्छ । 

नोट: ८०% को बिश्वास अन्तराल

• गौरीशंकर हिमालको तालमेल बुझेर काम गर्नुहोस्:  चैत–जेठ र असोज–मंसिरका ब्यस्त समयमा पूरा ध्यान दिनुहोस्। पौष–माघ र असार–साउनजस्ता शान्त महिनामा लज मर्मत, सरसफाइ, कर्मचारी तालिम र स्थानीय आपूर्तिकर्तासँग सम्बन्ध बलियो बनाउने काम गर्नुहोस् ।

• नेपाली पर्यटकलाई आधार बनाउनुहोस्, सबैका लागि सुधार गर्दै जानुहोस्: यो ठाउँको मुख्य पर्यटक नेपाली पदयात्रीहरु हुन्। राम्रो आतिथ्य, भरपर्दो टि–हाउस सेवा र उचित मूल्य दिएर उनीहरूलाई फेरि–फेरि आउने बनाउनुहोस्। त्यसपछि आएको नाफाबाट केही राम्रा कोठा, सोलार चार्जिङ, वा गाउँ घुम्ने सांस्कृतिक प्याकेजहरु बनाउदै लानुहोस् ।

• पहाड र बाटोको ज्ञानलाई अगाडि राख्नुहोस्:  गाइडलाई हिमाली बाटो, प्रकृति र स्थानीय संस्कृतिको राम्रो ज्ञान हुने गरी तालिम दिनुहोस्। वसन्तमा “लालीगुराँस वाक” वा “हिमनदी दृश्य फोटो यात्रा” जस्ता विशेष अनुभव दिनुहोस् l यस्ता अनुभवहरु अविस्मरणीय हुन्छन ।

• ऋण होइन, नाफाबाट अघि बढ्नुहोस्: मौसमी बजारमा मात्र भर पर्दा ऋणको जोखिम बढ्छ । यसर्थ, कमाइलाई बिस्तारै पुनःलगानी गर्नुहोस् l एक वर्ष भान्सा सुधार, अर्को वर्ष तातोपानी जडान जस्ता काम गर्दै अघि बढ्नुहोस् । 

• यात्राको मुख्य जोड बन्नुहोस्: काठमाडौँबाट ट्रेलहेड पुग्नु धेरैको लागि चुनौती हो। भरपर्दो ४x४ यातायात, परमिटको व्यवस्था र यात्रा अघि सल्लाह दिने विश्वासिलो साझेदार बन्नुहोस्। ढोकादेखि ट्रेलसम्मको झन्झटमुक्त सेवा नै तपाईंको पहिचान बन्छ ।

• पवित्र र शान्त अनुभव बेच्नुहोस्: यहाँको विशेषता शिखर मात्र होइन। भीडभाडरहित पुराना बाटो, पवित्र भूगोलसँगको सम्बन्ध र शान्त हिमालको अनुभव नै तपाईंको असली शक्ति हो। यही अनुभूति प्रचार गर्नुहोस्।