मकालु बरुण नेपालको एउटा हिमाली निकुञ्ज हो । मकालु जस्तो विशाल हिमाल यहाँको पहिचान हो l यस क्षेत्रमा प्रशस्त उपत्यकाहरू छन् l तल्लो भागका जंगल छ l माथिको भागमा हिउँले ढाकिएका चुचुराहरु छन् l यो मानेमा, यो क्षेत्र एक दुर्लभ प्राकृतिक सम्पदा हो । हिमचितुवा र रातो पाण्डा बस्ने यो ठाउँ आज पनि लगभग जस्ताको तस्तै छ । यहाँ हप्तौँ हिँड्दा पनि मान्छेको भीड देखिँदैन । यो यात्रा भनेको हिमालयको काख र स्वच्छ सुन्दरताको अनुभूति हो l

मकालु वरुण राष्ट्रिय निकुञ्जमा आउने अधिकांश पर्यटकहरू विदेशी रहेका छन्। सन् २०२२ मा १,२५६ विदेशी पर्यटकहरु सहित १,७३१ जनाले यो निकुञ्ज भ्रमण गरे । तर सन् २०२३ मा यो संख्या घटेर ६२७ पुग्यो l सन् २०२४ को ६ महिनामा २३२ जना पर्यटकहरु यहाँ भ्रमण गर्न आएका छन् l यसरी हेर्दा, सन् २०२२ मा देखिएको पर्यटक सङ्ख्या कतै १ बर्षको उल्लेख्य सङ्ख्या मात्र पो हो कि भन्ने भान हुन्छ l जे होस्, सबै संख्याहरु हेर्दा विदेशी पर्यटकहरु घट्दै गएका छन् भने, नेपाली र सार्क पर्यटकहरुको संख्या कम भए पनि स्थिर छ l

Source:  Department of National Parks and Wildlife Conservation (2077/78-2080/81); * - Only 6 months available

नेपाली पर्यटकहरु वर्षभरि समान रूपमा आउँदैनन् । उनीहरू आउने भनेको निश्चित महिना पारेर हो l अझ बिशेषगरि, चैत्र, वैशाख र असोज-कार्तिकमा नेपाली पर्यटकहरु बढी आउदछन् l मंसिरदेखि माघसम्म भने सुनसानजस्तै हुन्छन् । अझ भन्नु पर्दा, नेपाली पर्यटकहरुका लागि चैत्र–वैशाख–जेठ सबैभन्दा लोकप्रिय समय हो । यही मौसमी ढाँचा हरेक वर्ष दोहोरि रहेको छ l

Source:  Department of National Parks and Wildlife Conservation (2077/78-2080/81)

सार्क र अन्य देशका पर्यटकहरु आउने महिना निश्चित छ l उनीहरू प्रायः चैत्र–वैशाख–जेठ र असोज–कार्तिक–मंसिरमा बढी आउदछन् l यीमध्ये वैशाख सबैभन्दा व्यस्त महिना हो । नेपाली पर्यटकहरुजस्तो जाडो र मनसुनमा उनीहरु पनि यहाँ आउदैनन् l अझ भन्नुपर्दा, उनीहरू सफा मौसममा यहाँ आउने गर्दछन् l

Source:  Department of National Parks and Wildlife Conservation (2077/78-2080/81)

मकालु बरुण राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्यटकको निश्चित समय तालिका छ । यो भनेको, यहाँ आउने पर्यटकहरु वर्षभरि आउने होइनन l पर्यटकहरुको भीड चैत्र–वैशाख–जेठ र असोज–कार्तिक–मंसिरमा बढी हुन्छ l यीमध्ये कहिले वैशाख त कहिले असोज-कार्तिक सबैभन्दा व्यस्त महिनाहरु हुन् l बाँकी समय, विशेषगरी असारदेखि श्रावणसम्म, निकुञ्जमा प्रायः पर्यटकहरु हुदैनन् l

Source:  Department of National Parks and Wildlife Conservation (2077/78-2080/81)

पर्यटकको संख्याले देखाउँछ कि मकालु बरुणमा यिनीहरुको संख्या बढ्दो छ, तर केहि महिनामा सीमित छ l सफल व्यवसायीहरुले यी संख्या हेरेर आफ्नो योजना बनाउनुपर्छ l 

मकालु बरुणको पर्यटक संख्याले वृद्धि होइन, उतार–चढावको ढाँचा देखाएको छ l यसैले सफल व्यवसायले यो उतार-चढावलाई बुझेर आफ्नो कार्ययोजना बनाउनु पर्छ l सन् २०२१–२०२४ को संख्यालाई आधार मानेर २०२६ मा कति पर्यटक हुन् सक्छन त, तल प्रस्तुत गरिएको छ l ​

Note:  80% Confidence Interval

• छोटो तर तीव्र सिजनलाई पूर्ण रूपमा सम्हाल्नुहोस्: तपाईंको वर्षभरिको आम्दानी दुई पटकको भीडमै कमाइन्छ—वसन्त (चैत–वैशाख–जेठ) र शरद (असोज–कार्तिक–मंसिर) ट्रेकिङ सिजनमा । यही समयका लागि मार्केटिङ, कर्मचारी र सामग्री सबै तयारी अवस्थामा हुनुपर्छ । बाँकी समय योजना, मर्मतसम्भार र विश्रामका लागि हो ।

• भरपर्दो आधारमा व्यवसाय बनाउनुहोस्: विदेशी चासोमा उतार–चढाव आए पनि, व्यवसायको मेरुदण्ड स्थिर बजारमै राख्नुहोस् । प्राथमिक रूपमा नेपाली र क्षेत्रीय (सार्क) ट्रेकरलाई सेवा दिनुहोस् । यिनैले स्थिर आधार दिन्छन् । उचित मूल्य, भरपर्दो सेवा र लक्षित प्याकेजमार्फत यी समूहलाई सन्तुष्ट बनाउनुहोस् ।

• खर्च कम र व्यवसाय लचिलो राख्नुहोस्: लामो, शान्त अफ–सिजनमा उच्च स्थायी खर्च धान्न सकिँदैन । आवश्यकताअनुसार बढाउन–घटाउन मिल्ने मोडेल बनाउनुहोस् । कर्मचारी मौसमी सम्झौतामा राख्नुहोस्, स्टक सीमित राख्नुहोस्, र महिनौँसम्म नचल्ने भवन वा उपकरणका लागि महँगो ऋणबाट टाढा रहनुहोस् ।

• प्रिमियम सेवा सोचेर थप्नुहोस्: पिक सिजनमा विशेषज्ञ उच्च–उचाइ गाइडिङ, वन्यजन्तु फोटोग्राफीको व्यवस्थापन, वा अन्तर्राष्ट्रिय ट्रेकरका लागि प्रिमियम क्याम्पिङजस्ता सेवाबाट कमाइ बढाउन सकिन्छ । तर यसलाई मुख्य आधार होइन, अतिरिक्त फाइदाका रूपमा लिनुहोस् । तपाईंको मूल सेवा यी बिना पनि मजबुत हुनुपर्छ ।