कर्णाली प्रदेश अन्तर्गत रहेको रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज, नेपालको सबैभन्दा सानो राष्ट्रिय निकुञ्ज भए पनि यसले तराईका घना जंगलहरूभन्दा फरक, उच्च हिमाली भू–भागको अनौठो वन्य अनुभव प्रदान गर्छ। एकान्तता खोज्ने, मनमोहक हिमाली दृश्यावलोकन गर्न तथा प्रकृतिसँग नजिकिन चाहने पर्यटकहरूलाई यसले विशेष रूपमा आकर्षित गर्छ। रारासम्मको यात्रा आफैंमा एउटा साहसिक अनुभव हो, जसको पुरस्कारस्वरूप प्रायः रारालाई “पृथ्वीको स्वर्ग” पनि भन्ने गरिन्छ ।​

रारा राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्यटक वृद्धिको कथा

रारा राष्ट्रिय निकुञ्जमा हरेक वर्ष पर्यटक सङ्ख्या बढ्दै गएको छ l सन् २०२१ मा यहाँ पुग्ने पर्यटकहरूको सङ्ख्या ११,४६८ थियो। सन् २०२३ मा त्यो सङ्ख्या १४,६०० पुग्यो। सन् २०२४ को ६ महिनामा यो संख्या १०,५५० पुगिसकेको छ। यसले पर्यटकहरुमा रारा राष्ट्रिय निकुञ्जको बढ्दो लोकप्रियता देखाएको छ। नेपाली पर्यटकहरूका लागि त यो नगई नहुने ठाउँ बनिसकेको छ l विदेशी पर्यटकहरूको लागि पनि यो त जानुपर्ने ठाउँ हो भन्ने भाष्य बनिसकेको छ l ​

Source:  Department of National Parks and Wildlife Conservation (2077/78-2080/81); * - Only 6 months available

नेपाली पर्यटक: राराको आर्थिक आधार

राराको पर्यटन बिशेष गरी नेपालीहरुले थेगेको छ। सन् २०२१ मा ११,४०१ नेपाली पर्यटकहरु रारा पुगेका थिए भने २०२३ मा यो संख्या १४,३०९ पुग्यो, जुन कुल पर्यटकको ९८.०% हो। यसले रारामा व्यवसायका लागि नेपाली पर्यटक नै आयको मुख्य स्रोत हो ।

• बैशाख-जेठ:  ४,३६३ नेपाली पर्यटकहरु l सफा मौसम र बिद्यालय छुट्टि हुने समयले यो सङ्ख्या देखिएको हुनुपर्छ l  

• कार्तिक-मंगसिर:  ५,०३९ नेपाली पर्यटकहरु l दशैँ, तिहार जस्तो चाडपर्वले गर्दा यो संख्या वृद्धि भएको हुनुपर्छ l 

अन्य महिनाहरु भने खाली खाली नै छन् l पौष-माघको महिनामा भने थोरै नेपालीहरु त्यहाँ पुग्ने गरेका छन् l  

Source:  Department of National Parks and Wildlife Conservation (2077/78-2080/81)

सानो तर महत्वपूर्ण बजार - विदेशी र सार्क पर्यटकहरु  

रारा राष्ट्रिय निकुञ्जमा आउने विदेशी र सार्क पर्यटकहरुको संख्या कम भए पनि, हरेक वर्ष यसमा सुधार आउदैछ l यसर्थ, यी पर्यटकहरु सानो भए पनि मुल्यवान हुन् l 

सन् २०२१ बाट २०२३ र २०२४ सम्म आइपुग्दा सार्क र विदेशी पर्यटकहरुको सङ्ख्या पनि बढ्दै छ l नेपाली पर्यटकहरु जस्तै यी पर्यटकहरु पनि असोज-कार्तिक महिनालाई आधार मानेर यो निकुन्जमा आउने गर्छन l जाडो महिनामा यी खाले पर्यटकहरु पनि रारा राष्ट्रिय निकुञ्जमा कमै आउने गर्छन l 

यसले एउटा निश्चित कथा भन्छ l रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज पुग्ने विदेशी पर्यटकहरु झुक्किएर त्यहाँ पुगेका होइनन l उनीहरु त अनुभवी ट्रेकर्स हुन्, जसले राम्रो मौसम हेरेर रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज घुम्न आएका हुन् l उनीहरुले रारा राष्ट्रिय निकुञ्जको शान्तपन र प्राकृतिक सुन्दरता खोजेका हुन् l यसैले हरेक व्यवसायीहरुले यी पर्यटकहरुलाई प्रिमियम सेवा दिनु पर्छ l

Source:  Department of National Parks and Wildlife Conservation (2077/78-2080/81)

वास्तविकता:  यहाँले गर्ने व्यवसाय ६ महिना जति मात्र हो

रारा राष्ट्रिय निकुञ्जमा 'कम सिजन' भन्ने कुरै हुँदैन । यहाँ त 'सक्रिय' र 'निष्क्रिय' अवस्था मात्र हुन्छ। यहाँ कहिले पुरै भिड हुन्छ, कहिले खाली हुन्छ । सम्भवतः नेपालभर यस्तो अवस्था हुने रारा राष्ट्रिय निकुन्ज एक हो ।

सन् २०२३ मा, बैशाख, जेठ, आश्विन र कार्तिक गरी चार महिनामा ९,४९५ पर्यटकहरू आए - जुन पूरै वर्षको ६५% हो। यो उच्च माग पछि पर्यटक लगभग शून्य हुन्छ। माघ, फाल्गुणमा हिउँले सबै बाटो बन्द हुँदा, पर्यटक लगभग खाली हुन्छ, अंकमा भन्नु पर्दा सन् २०२३ मा ती २ महिनामा जम्मा ६०६ पर्यटक त्यहाँ पुगे (४.२%)।

Source:  Department of National Parks and Wildlife Conservation (2077/78-2080/81)

रारा राष्ट्रिय निकुञ्जमा व्यवसाय

विगत ४ वर्षको पर्यटक संख्याले प्रस्ट संदेश दिएको छ l यी तिन कुरो यहाँले पालन गर्नुपर्छ l 

• नेपाली पर्यटकलाई प्राथमिकता दिनुस l

• दुइ ब्यस्त समयमा यहाँले आफ्नो आम्दानी गर्ने हो l

• प्राकृतिक अनुभवलाई प्रिमियम सेवासंग जोडेर थप आम्दानी गर्नुस l

तल केहि सम्भावनाका क्षेत्र लगायत अलिक ख्याल गर्नुपर्ने क्षेत्रहरुको बारेमा जानकारी दिईएको छ l ​

रारामा सन् २०२६ मा कति पर्यटक आउदै छन् त  

विगत चार वर्षको अंक हेरौ l यसले भन्छ, रारामा २०२६ मा पर्यटक बढ्ने सम्भावना उत्तिकै छ l अंकलाई हेर्ने हो भने, २०२४ को तुलनामा यहाँ थप पर्यटक आउने सम्भावना उत्तिकै छ l 

Note:  80% Confidence Interval

रारा राष्ट्रिय निकुञ्जमा सफलताको शुत्र 

• नेपाली पर्यटकलाई पहिलो प्राथमिकता दिनुस:  यहाँ आउने ९८% पर्यटकहरु नेपाली हुन् l 

• ताल मात्र होइन, यात्रालाई पनि अर्थ संग जोड्नुहोस्:  विदेशीले प्रकृतिसंगको सामिप्यता खोज्ने हुन्, यसर्थ ताल हेर्न आउदा हुने हरेक यात्रामा अर्थ पनि जोड्नुस l